Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü İstanbul’un çeşitli noktalarında yer alan 21 ÖZGEM, 6 Kısa Mola Merkezi, 7 İrtibat Bürosu ve 2 Kamp aracılığı ile engelli birey ve ailelerine yönelik bilgilendirme, yönlendirme, farkındalık, eğitim, ulaşım, istihdam desteği, mesleki eğitim kursları, engelli kampı, psikososyal destek, medikal malzeme desteği, rehabilitasyon gibi farklı alanlarda hizmetler sunmaktadır.
Sahip olduğu yenilikçi anlayış ve engelli bireyleri odağına alan çağdaş projeleri ile Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü kamuda öncü bir rol üstlenmektedir. Bu kapsamda uygulamaya koyduğu projelerin en yenileri Özel Gereksinimli Bireyler Eğitim Merkezleri (ÖZGEM) ile Kısa Mola Merkezleridir.
ÖZGEM’ler kapsayıcı ve bütüncül eğitim modeliyle farklı yaş ve engel grubunda yer alan bireylere kişiselleştirilmiş eğitim hizmeti sunmaktadır. Kısa Mola Merkezleri ise özel gereksinimli bireylerin ailelerinin günlük ihtiyaçlarını karşılamak ve onların bireysel ve sosyal yaşama aktif katılımını sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Kısa Mola Merkezleri özel gereksinimli bireylerin nitelikli zaman geçirme ve psiko-sosyal rehabilitasyon süreçlerine de katkıda bulunmaktadır.
Amaçlarımız;
- Engelli bireylerin güçlü ve bağımsız bireyler olmasını destekleyecek çalışmalar yapmak,
- Uygun eğitim ve rehabilitasyon uygulamaları ile özel gereksinimli bireylerin psiko-sosyal gelişimini desteklemek,
- İç ve dış mekânlar ile teknolojik alanların, özel gereksinimi olan bireylerin erişimine uygun hâle getirilmesine katkı sağlayacak çalışmalar yürütmek ve bu çalışmaları desteklemek,
- Farkındalık çalışmaları ile engelli bireylere yönelik toplumsal farkındalığın oluşmasına katkıda bulunmak,
- Eğitimde ve istihdamda fırsat eşitliği ile ilgili çalışmalar yapmak,
- Engelli bireyler ve ailelerini yasal hakları konusunda bilgilendirmek.
Hizmetlerimizden Kimler Yararlanabilir?
Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü hizmetlerinden yararlanmak için;
- İstanbul il sınırları içinde ikamet etmek,
- Yetkili hasanelerden alınmış yüzde 40 veya üzeri oranda Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu’na sahip olmak,
- Çocuklar için Özel Gereksinim Raporu’na (ÇÖZGER) sahip olmak gerekmektedir.
Başvuru Nasıl Yapılır?
- ÖZGEM’ler (Özel Gereksinimli Bireyler Eğitim Merkezleri)
- ALO 153
- ozgem@ibb.gov.tr aracılığı ile başvuru yapılabilmektedir.
HİZMETLERİMİZ
1 - DESTEKLEYİCİ EĞİTİM VE TERAPİ HİZMETLERİ
Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü’ne bağlı ÖZGEM’lerde her bireyin kendine özgü bireysel
gereksinimleri, yeterlilikleri ve sahip oldukları gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak, eğitsel ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemler ile eğitim destek ve terapi hizmetleri verilmektedir.
Erken Çocukluk ve İlköğretim Dönemi Destekleyici Eğitim Hizmetleri: Başakşehir, Esenyurt, Kadıköy, Kartal, Bağcılar, Sancaktepe, Fatih ve Büyükçekmece ilçelerinde bulunan ÖZGEM’lerde 0-14 yaş aralığındaki özel gereksinimli bireylere destek eğitimi ve duyu bütünleme, dil ve konuşma gibi terapi hizmetleri sunulmaktadır. Eğitsel ve gelişimsel tarama ve değerlendirme yapılarak verilen eğitim destek ve terapi hizmetleri şu şekildedir:
- Bireysel Eğitim
- Dil Konuşma Terapisi
- Grup Eğitimi
- Fizyoterapi
- Okula Hazırlık ve Destek Eğitimi
- Hidroterapi
- Temel Hareket ve Jimnastik Programı
- Yüzme
- Ev Eğitim Programı
- Bağımsız Yaşam Becerileri Programı
- Özel Eğitim Danışmanlık
- Psikolojik Danışmanlık
- Ritim ve Müzik Programı
- Aile Destek Üniteleri
- Görsel Sanatlar Eğitimi
- Aile Eğitimi Programı
- Duyu Bütünleme Terapisi
Yetişkinlik Dönemi Destekleyici Eğitim Hizmetleri: 15 yaş ve üzerindeki özel gereksinimi olan bireylere; bağımsız yaşam becerilerinin artırılması, yeteneklerinin geliştirilmesi, rekreatif aktiviteler sunulması amacıyla destek eğitim ve terapi hizmetleri verilmektedir. Bu kapsamda sunulan eğitimler şu şekildedir:
- Akademik Beceriler Programı
- Halı Dokuma Eğitimi
- Bağımsız Yaşam Becerileri
- Jel Mum Eğitimi
- Beyaz Baston Eğitimi
- Baskı Mozaik Eğitimi
- Braille Okuma-Yazma Eğitimi
- Bahçe Eğitimi
- Bağımsız Hareket Eğitimi
- Galoş Yapım Eğitimi
- Görsel Sanatlar Eğitimi
- Ritim ve Müzik Eğitimi
- Ebru ve Ahşap Boyama Eğitimi
- Sporla Rehabilitasyon Programı
- Takı Tasarımı ve Makrome Eğitimi
- İşaret Dili Eğitim Programı
- Seramik Yapımı ve Boyama Eğitimi
- Psikolojik Danışmanlık
Mesleki Eğitim Hizmetleri: 15 yaş ve üzerindeki özel gereksinimi olan bireylere çeşitli mesleki bilgi ve becerilerin kazandırılması amacıyla, kişilerin engel durumu, vasıf ve yetenekleri göz önüne alınarak mesleki eğitimler düzenlenmektedir. Bu eğitimlerde başarılı olan bireylerin Milli Eğitim Bakanlığı onaylı mesleki eğitim sertifikalar alması sağlanmaktadır. Eğitim çalışmaları istihdam odaklı yürütülmekte olup, bireylere iş dünyasının güncel ihtiyaçlarına göre belirlenen mesleki eğitimler verilmektedir.
Türk İşaret Dili Eğitimi Hizmetleri:Türk İşaret Dili (TİD) kullanımını yaygınlaştırarak işitme engelli bireylerin daha etkili iletişim kurmalarını desteklemek ve toplum genelinde işaret diline yönelik farkındalığı arttırmak amacıyla Türk İşaret Dili Eğitimleri verilmektedir. Ayrıca Türk İşaret Dili’ne hâkim tercümanlar aracılığıyla çeşitli seminer ve eğitim çalışmaları gerçekleştirilmektedir.
Müdürlüğümüze yapılan talepler dâhilinde MEB onaylı sertifikalı TİD eğitimleri, öğretici ve tercümanlık eğitimleri, temel seviye TİD farkındalık eğitimleri, ileri seviye TİD uygulamaları içeren pratik eğitimler, Konuşma Kulübü, Oyun Kulübü gibi birçok başlıkta ve seviyede eğitim çalışmaları düzenlenmektedir.
Hizmet kapsamında işitme engeli olan bireylerin evlenme, mahkeme gibi hususlarda işaret dili tercümanlığı hizmeti alarak yetkili mercilerle iletişim sağlamalarına destek verilmektedir.
E- KPSS ve Hazırlık Kursu Eğitimleri: Engelli bireylerin ÖSYM tarafından düzenlenen Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı’nda (EKPSS) başarılı olabilmesi amacıyla; Türkçe, Matematik, Tarih, Coğrafya ve Vatandaşlık branşlarında eğitim ve sınava hazırlık kursları verilmektedir. Hizmet kapsamında sınava hazırlık setleri ile öğrencilerin eğitim süreçlerine destek olunmaktadır.
2 - KISA MOLA HİZMETİ
İstanbul’da yaşayan özel gereksinimli bireyler, Kısa Mola Merkezlerinde eğitim, spor, kültürel vb.
etkinlikler yaparken ailelerinin de sosyal hayata katılımları desteklenmektedir.
İSEM Otomasyon sistemine kayıtlı 4-14 ve 15 yaş ve üzerindeki "Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu" (ÇÖZGER) veya %40 ve üzeri oranda Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu bulunan
özel gereksinimli bireyler (ağır engeli olmayan ve öz bakım becerilerini kazanmış) ve ailelerine
sunulan Kısa Mola Hizmeti ile engelli birey yakınlarının yaşam kalitelerinin artırılması, günlük
yaşamlarında kendilerine vakit ayırmalarına olanak sunulması ve özel gereksinimli bireylerin
psikososyal rehabilitasyonlarının desteklenmesi hedeflenmektedir. Merkezlerde özel gereksinimli
bireylere sanat, müzik ve spor alanında uzman kadrolar eşliğinde yürütülen atölyeler ile profesyonel
bir hizmet verilmektedir. İstanbul genelinde Maltepe ÖZGEM Kısa Mola Merkezi, Arnavutköy ÖZGEM
Kısa Mola Merkezi, Florya Kısa Mola Merkezi, Şile Kısa Mola Merkezi, Maltepe Fındıklı ÖZGEM Kısa
Mola Merkezi, olmak üzere 5 Kısa Mola Merkezi ile hizmet sunulmaktadır.
3 - PSİKOLOJİK DESTEK HİZMETLERİ
Psikolojik destek hizmetleriyle, engelli birey ve ailesinin toplumsal hayata katılımının artırılması ve çevresel sorunlarla başa çıkma becerileri kazandırılması amaçlanmaktadır. Hizmet kapsamında engelli bireyler ve ailelerinin duygusal, sosyal, eğitsel ve mesleki gelişiminin desteklenmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
Bireysel ve Grupla Danışmanlık Hizmetleri: Bireysel ve grupla psikolojik danışmanlık hizmetleriyle, engelli birey ve ailesinin yaşadıkları psikolojik sorunların çözümüne destek olunmaktadır.
Aile Eğitimi ve Seminer Çalışmaları: Ailelerin, çocuklarına doğru ve sağlıklı bir yaklaşım geliştirmeleri ve engellilik konusunda bilgi sahibi olmalarını sağlamak amacıyla, eğitim programları ve seminerler düzenlenmektedir.
4 - SOSYAL DESTEK HİZMETLERİ
Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü, bütüncül sosyal hizmet anlayışı doğrultusunda engelli bireyleri desteklemek amacıyla farklı alanlarda hizmetler sunmaktadır. Bu kapsamda yürütülen Sosyal Destek Hizmetleri engelli bireylerin haklarına yönelik ihtiyaç duyabileceği bilgilendirmeyi yapmayı, iş yaşamına ve sosyal hayata erişimini kolaylaştıran destekleri sağlamayı amaçlamaktadır.
Bilgilendirme, Yönlendirme ve Danışmanlık Hizmetleri: Hizmet kapsamında alanında uzman sosyolog, psikolog ve halkla ilişkiler görevlileri aracılığıyla engelli bireyler ve yakınlarının talep ettiği ya da ihtiyaç duyduğu tespit edilen konularda bilgilendirilmesi, kurum içi ve kurum dışı birimlere yönlendirilmesi ve bu yönlendirmelerin takibi, danışmanlık vb. çalışmalar yürütülmektedir.
E- Danışmanlık ve Canlı Destek Hizmeti: Canlı Destek Hizmeti kapsamında işitme engelli bireylerin bilgiye daha hızlı bir şekilde erişebilmesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmetlerinden faydalanabilmesi amacıyla Türk İşaret Dili tercümanı aracılığıyla görüntülü danışmanlık hizmeti verilmektedir.
İstihdam Destek Hizmetleri: İstihdam Destek Hizmeti kapsamında, engelli bireylerin iş hayatına hazırlanması, iş bulma süreçlerinin desteklenmesi ve iş hayatında karşılaştıkları zorlukları aşmalarına yardımcı olmak amacıyla çeşitli faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Hizmete başvuran her bireyin fiziksel ve psikososyal özellikleri dikkate alınarak, uygun iş fırsatları araştırılmaktadır. Düzenlenen mülakatlar ile işverenler ve bireyler bir araya getirilerek istihdam süreçlerine destek olunmaktadır.
Medikal Malzeme Desteği ve Bakım Onarım Hizmeti: Engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini artırmak amacıyla ücretsiz medikal malzeme desteği sunulmakta, bakım onarım talepleri karşılanmaktadır. Bu destek kapsamında; akülü tekerlekli sandalye, manuel tekerlekli sandalye, özellikli tekerlekli sandalye, lazımlıklı sandalye, engelli puseti, beyaz baston, çift baston, kanadyen baston, walker-yürüteç ve hasta altı bezi gibi malzemelerin dağıtımı yapılmakta, akülü ve tekerlekli sandalyeler için bakım onarım hizmeti verilmektedir.
Kültür, Sanat ve Eğlence Hizmetleri: Engelli bireyler ve ailelerine yönelik yıl boyunca çeşitli kültür-sanat, eğlence ve gezi programları düzenlenmektedir. Bu programlar ile engelli bireylerin sosyal hayata katılımının ve kültür sanat faaliyetlerine erişiminin arttırılması amaçlanmaktadır.
Kuaförlük Hizmetleri: Kuaförlük Hizmeti kapsamında, evden çıkamayacak derecede ağır engelli olan bireylere evlerinde, Başakşehir ÖZGEM ile Şile ve Florya Kampı’nda ise engelli bireylere ve yakınlarına ücretsiz kuaförlük hizmeti verilmektedir.
Yasal Haklar Danışmanlığı Hizmetleri: Yasal Haklar Danışmanlık Hizmeti kapsamında, birimde görevli avukatlar aracılığıyla engelli bireyler ve ailelerine yasal hakları konusunda bilgilendirme ve yönlendirme hizmetleri sunulmaktadır. Yasal haklar seminerleri, telefonla ve yüz yüze yapılan görüşmeler ile engelli bireyler ve ailelerine hukuki konularda danışmanlık hizmeti verilmektedir.
5 - REHABİLİTASYON HİZMETLERİ
Hidroterapi (Su ile Terapi) Hizmeti: Hidroterapi Hizmeti ile engelli bireyler, alanında uzman fizyoterapist ve eğitmenlerce değerlendirilerek kişinin ihtiyaçlarına göre egzersiz programları belirlenmektedir. Kişiye özgü egzersizlerle bedensel ve zihinsel gelişimlerine destek olunmaktadır. Ayrıca, uzman eğitmenler tarafından verilen yüzme eğitimi ile otizm, down sendromu ve diğer engelli bireylerin sosyal, psikolojik, zihinsel ve fiziksel gelişimlerine katkı sağlanmaktadır.
Sporla Rehabilitasyon Hizmeti: Sporla Rehabilitasyon Hizmeti kapsamında engelli bireylere alanında uzman eğitmenlerce bireysel ve takım sporlarında kendi beceri ve ihtiyaçlarına uygun eğitimler sunulmaktadır. Sporla rehabilitasyon desteği için başvuran engelli birey, oluşturulan komisyonca değerlendirmeye alınmakta, kendisine uygun spor dalı tespit edilerek hizmet verilen spor branşlarında seans planlaması yapılmaktadır.
6 - KAMP HİZMETLERİ
Maddi olanaksızlıklar, erişilebilir mekânların yaygın olmayışı gibi nedenlerle tatile gidemeyen engelli birey ve yakınlarına, dinlenme ve sosyalleşme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Florya Engelliler Kampı ve Şile Engelliler Kampı’nda yıl boyu, tatil köyü standartlarında ücretsiz tatil hizmeti sunulmaktadır.
7 - ULAŞIM DESTEK HİZMETLERİ
Ulaşım Destek Hizmeti ile yaşamını İstanbul’da sürdüren ve toplu taşıma araçlarını kullanamayan engelli ve ilaç kullanım raporu bulunan 65 yaş üstü bireylere ücretsiz ulaşım hizmeti sunulmaktadır. Ulaşım hizmeti kapsamında ayrıca, MEB’e bağlı eğitim kurumlarında ilk ve orta öğretimde eğitim gören, servis veya toplu taşıma araçlarını kullanamayacak durumda olan bedensel engelli çocukların okullara ulaşımı ile ÖZGEM’lerde eğitim alan öğrencilerin merkezlere ulaşımına destek olunmaktadır.
8 - FARKINDALIK VE GÖNÜLLÜLÜK HİZMETLERİ
Farkındalık Hizmetleri kapsamında yürütülen çalışmalar birlikte yaşam kültürünü desteklemeyi ve toplumda engellilik alanında farkındalık oluşturmayı ve amaçlamaktadır. Hizmet kapsamında ortaokul, lise ve üniversite öğrencileri ile farklı meslek gruplarından bireylere ve çeşitli kurumlara yönelik “Farkındalık Seminerleri” düzenlenmekte, engelli bireylerin farklılıklarına, yaşam biçimlerine, ihtiyaç ve beklentilerine yönelik bilgilendirme yapılmaktadır. İETT otobüs şoförleri ve çalışanları, özel şirketler, belediye çalışanları, öğrenci yurtları, STK’lar, kamu kurum ve kuruluşları ile din görevlileri gibi toplumun farklı kesimleri ile de yürütülen çalışmalarla toplumun geniş bir kesimine ulaşılması hedeflenmektedir.
Bunun yanında Müdürlüğümüz ve birimlerinde birey ve toplum farkındalığını arttırmak ve talebi bulunan bireylerin engellilik alanında deneyim sahibi olmasını desteklemek amacıyla gönüllülük çalışmaları yapılmaktadır. Bu kapsamda üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları gibi kurumlar yanında bireysel başvurular da değerlendirilmekte, başvuranların bilgi ve tecrübeleri doğrultusunda ilgili birimlerle iş birliği içerisinde çalışmaları sağlanmaktadır.